O kanibalach i Katalonii na Uniwersytecie w Saragossie

Drukuj

       W maju i czerwcu 2016 roku prof. UAM dr hab. Filip Kubiaczyk z Instytutu Kultury Europejskiej UAM w Gnieźnie przebywał w kilku regionach Hiszpanii (Kantabrii, Aragonii, Katalonii), gdzie przeprowadził kwerendę źródłową, bibliograficzną, a także liczne konsultacje naukowe związane z realizowanym projektem badawczym dotyczącym tożsamości mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego. W trakcie pobytu, w ramach programu Erasmus i współpracy z Uniwersytetem w Saragossie, wygłosił wykłady połączone z dyskusją dla tamtejszych studentów. Ich tematyka koncentrowała się na problemie Innego w historii i kulturze Hiszpanii.

 

 

        Podczas pierwszego z wykładów na temat Visiones de la colonialidad de ver: el Otro como caníbal („Wizje kolonialności spojrzenia: Inny jako kanibal”) prof. F. Kubiaczyk wykorzystał stworzoną przez intelektualistów latynoamerykańskich kategorię kolonialności spojrzenia do analizy dawnych i współczesnych relacji państw Ameryki Łacińskiej z Hiszpanią. Na przykładzie figury kanibala pokazał, w jaki sposób zmieniał się europocentryczny dyskurs wobec Innego, w tym przypadku tubylców z kontynentu amerykańskiego, odwołujący się do opisów zjawiska antropofagii, praktykowanej przez tamtejsze plemiona.

        Drugi z wykładów zatytułowany Historia, memoria y nacionalismo al modo catalán („Historia, pamięć i nacjonalizm po katalońsku”) poruszał ważny i aktualny problem dążeń nacjonalistów katalońskich do oderwania się od Hiszpanii i utworzenia niezależnego państwa. Na wstępie prelegent wprowadził studentów w arkana zawiłych relacji pomiędzy historią i pamięcią, a następnie na wybranych przykładach ukazał sposoby manipulowania przeszłością, które służą katalońskim nacjonalistom do realizacji ich partykularnych interesów. Wszystko to wpływa na budowanie tożsamości Katalończyków, która w intencji nacjonalistów z definicji ma być całkowicie inna od tożsamości Hiszpanów.

        Wykłady każdorazowo kończyły się pytaniami adresowanymi do prowadzącego i dyskusją. Oprócz pytań odnoszących się wprost do przedstawionych w trakcie wykładów treści, w tym od studentów z krajów Ameryki Łacińskiej, nie zabrakło także polskich akcentów, m.in. pytań o pamięć o Żydach w dawnej i dzisiejszej Polsce. Pobyt prof. F. Kubiaczyka w Hiszpanii był kolejną odsłoną współpracy naukowej IKE z Zakładem Historii Nowożytnej i Współczesnej Uniwersytetu w Saragossie.

                                                                                                             IKE